Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Ngọc Đoan Thùy, giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết sự khác nhau giữa các loại dầu ăn chủ yếu nằm ở thành phần axit béo. Các loại axit béo này thường được chia thành 3 nhóm chính: axit béo bão hòa, axit béo không bão hòa đơn và axit béo không bão hòa đa. Axit béo bão hòa nếu tiêu thụ nhiều có thể làm tăng cholesterol xấu (LDL) trong máu, tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Sử dụng axit béo không bão hòa thay cho axit béo bão hòa được xem là có lợi cho hệ tim mạch hơn vì giúp cải thiện lipid máu và giảm nguy cơ xơ vữa động mạch.

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Hiệp hội Tim mạch Mỹ, chế độ ăn nên ưu tiên các loại dầu chứa nhiều axit béo không bão hòa và hạn chế axit béo bão hòa.

Dầu ô liu: giàu chất béo có lợi

Dầu ô liu được xem là một trong những loại dầu tốt cho sức khỏe tim mạch. Thành phần chính của dầu ô liu là axit oleic, một axit béo không bão hòa đơn giúp giảm cholesterol xấu khi được dùng thay cho axit béo bão hòa.

Dầu ô liu còn chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa như polyphenol giúp giảm viêm và góp phần bảo vệ thành mạch. Trong nấu ăn, dầu ô liu thường được dùng để trộn salad, làm nước sốt hoặc áp chảo.

Tùy từng trường hợp chúng ta sẽ sử dụng loại dầu tương ứng cho phù hợp

ẢNH: AI

Dầu đậu nành: phổ biến trong bữa ăn gia đình

Dầu đậu nành là một trong những loại dầu ăn phổ biến nhất tại Việt Nam, nó chứa nhiều axit béo không bão hòa đa, đặc biệt là omega-6, và một lượng nhỏ omega-3. Các axit béo này khi được sử dụng với lượng hợp lý để thay thế cho axit béo bão hòa, có thể giúp cải thiện nồng độ cholesterol trong máu.

Nhờ khả năng chịu nhiệt tương đối tốt nên dầu đậu nành thường được dùng trong các món xào, nấu hoặc chiên. Tuy nhiên, không nên tái sử dụng nhiều lần vì có thể sinh ra các chất oxy hóa không có lợi cho sức khỏe.

Dầu hướng dương: giàu vitamin E

Dầu hướng dương cũng là lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình. Loại dầu này có hàm lượng vitamin E cao, một chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.

Thành phần chính của dầu hướng dương là axit béo không bão hòa đa. Khi sử dụng đúng cách, dầu hướng dương có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, vì chứa nhiều axit béo không bão hòa đa nên dầu hướng dương dễ bị oxy hóa nếu nấu ở nhiệt độ quá cao hoặc trong thời gian dài.

Với salad, món nguội hoặc áp chảo nhẹ, dầu ô liu là lựa chọn phù hợp hơn

ẢNH: AI

Không có loại dầu ăn nào là tốt nhất

Theo thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Ngọc Đoan Thùy, không có loại dầu ăn nào được xem là tốt nhất trong mọi trường hợp. Điều quan trọng là sử dụng đa dạng và đúng cách theo từng trường hợp cụ thể. Với salad, món nguội hoặc áp chảo nhẹ, dầu ô liu là lựa chọn phù hợp hơn. Với các món xào, nấu hằng ngày, dầu đậu nành và dầu hướng dương là những lựa chọn phổ biến. Việc luân phiên nhiều loại dầu khác nhau cũng giúp cơ thể nhận được nhiều loại axit béo có lợi.

Ngoài ra, lượng chất béo đưa vào cơ thể cũng cần được kiểm soát. Theo khuyến cáo của WHO, lượng chất béo không nên vượt quá 30% tổng năng lượng trong khẩu phần ăn hằng ngày của người trưởng thành, trong đó chất béo bão hòa nên dưới 10% tổng năng lượng.

Để bảo vệ sức khỏe tim mạch, cần tuân thủ một số nguyên tắc như sau: thay axit béo bão hòa bằng axit béo không bão hòa, không tái sử dụng dầu đã chiên nhiều lần, không đun dầu ở nhiệt độ quá cao, kết hợp nhiều loại dầu ăn khác nhau và ưu tiên cách chế biến ít dầu như hấp, luộc hoặc áp chảo. Hơn nữa, một chế độ ăn cân đối và duy trì vận động thường xuyên cũng góp phần quan trọng trong việc giảm nguy cơ bệnh tim mạch.

(Theo: Lê Cầm - Báo Thanh niên)